|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Contact Us: |
The Kandy News
Media Vision (Pvt) Ltd
111 Anniewatte
Kandy, Sri Lanka
081 2229991
info@kandynews.net
|
|
Advertising: |
|
|
|
Letters to the Editor: |
|
|
|
Links to other
Kandy websites: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Kandy’s
New Cancer Unit and Sri Lankan Healthcare
This edition of The Kandy News carries
an important story about a project to construct a new cancer
treatment facility at a cost of Rs 1,050 million in the Kandy
General Hospital (KGH). This is a civil society initiative undertaken
by the “Committee for Cancer Treatment Centre, Kandy”
with the backing of the Kandy medical community and government.
|
|
|
The official project proposal states that the building would cost
Rs 650m and equipment, including some state-of-the-art machines,
an additional Rs 400m. The government has promised to give Rs
80m for the building and a private donor has committed Rs 150m.
The Committee expects to raise the balance Rs 420m for the building
from donors. The project proposal anticipates the government picking
up the Rs 400m tab for equipment.
This newspaper extends its fullest support and best wishes to
the project that will benefit the Kandy community and beyond.
We also want to use this opportunity to draw the attention of
our readers to a few important issues that concern our country’s
healthcare in the coming few decades and to a few questions that
we have about the proposed project itself.
The proposed cancer facility is indicative of a fundamental change
that is taking place in Sri Lanka’s healthcare needs and
the delivery system. Sri Lanka moved up from a “low-income”
country to a “lower-middle” income country around
1997. Today Sri Lanka’s per capita income is about $2,500.
The government promises to make Sri Lanka an “upper-middle”
income country in the not too distant future.
Sri Lanka’s life expectancy at birth today is 74 years.
The population of Lanka is aging rapidly. In 2001 1.7m were 60
and above. In 2010 the number had risen by 172,000 (10%) to 1.9m
and is expected grow more rapidly in the next two decades as the
post World War II generation enter old age and live longer than
their parents.
Income growth and demographic change bring about significant changes
in morbidity patterns and healthcare needs. There are significant
health problems associated with poverty. Under-nourishment, underweight
children and stunted children and babies being born underweight
are notable examples. However, communicable diseases are no longer
a major public health threat to the country.
What is increasingly obvious is that the incidence of non-communicable
chronic diseases such as cancer, diabetes, cardiovascular disease,
and chronic respiratory diseases is steadily rising. It is reported
that about 11% of the population in the 20-79 age group is diabetic.
The Cancer Committee Project Proposal states that the number of
cancer patients treated at the KGH has increased by 45% between
2005 and 2010.
Chronic diseases can be quite expensive to treat. For example,
the 2012 national budget has allocated Rs 19,000m for capital
expenditure to the Ministry of Health. The proposed cancer facility
costing Rs 1,050m is equal to 5.5% of the capital allocation for
health in the national budget.
Maintenance and running expenses too have to be factored in as
we upgrade the country’s curative facilities. Modern equipment
is expensive to maintain, requires highly skilled labour and the
running cost is also usually high. In private hospitals such an
investment is made only if the cost can be recovered from fees
charged from patients. Patients coming to state hospitals expect
free service that often makes such facilities economically unviable.
To make the system equitable and viable there is a case for levying
a fee from those who can afford it.
One other important question that needs to be considered is the
location of new facilities such as the proposed cancer unit. Centralizing
this type of modern facility in a location such as Kandy is justified
when equipment and maintenance cost is high and expertise to operate
the facility is in short supply. That appears to be true for the
proposed cancer facility. However, when that is not the case the
more desirable policy is to decentralize facilities so that patients
have easier access closer to home.
Finally, there is the issue of the size of the hospital itself
and its location. The KGH currently is estimated to have almost
2,500 beds making it only second to Colombo’s National Hospital
in bed strength. A 2,500-bed hospital is very large even by global
standards. It has grown over the years in a more or less ad hoc
fashion as new units and buildings have been added creating a
very congested environment. Some facilities such as parking are
grossly inadequate. Managing a hospital of this size that is not
built as an integrated system must be a very challenging task.
The hospital certainly performs its basic function in a technical
sense. However, it certainly fails to create a welcoming environment
to a patient who is in distress and in need of peace and rest.
We are aware that the project committee has made a case for building
the new unit in the existing hospital complex on the grounds that
the new facility can make use of existing facilities and personnel.
That may be true. However, it is useful to also reflect on the
significant disadvantages and mostly hidden costs to adding new
units to an already over-sized and unwieldy institution. A counter-argument
can be made that the new unit built at great expense will yield
more value for money and be able to better serve the patient in
a more congenial environment.
|  කටයි-කථාවයි
කට මිනිස් සිරුරෙ ඇති වැදගත්ම අවයවයකි. කටින් කැරෙන ප්රධාන කාර්යයන්
දෙකක් ඇත. එකක් කෑම බීම ගැනීමයි. අනික කථා කිරීමයි. කටින් වැඩිපුරම
කැරෙන්නේ මේ දෙකින් කථා කිරීමයි. කෑමට බීමට වේලාවක් සහ අවශ්යතාවයක් ඇතත්
කථා කිරීමට වේලාවක් අවශ්යතාවයක් අවශ්ය නැත. අවශ්යතාවයක් ඇතත් නැතත්
තොරතෝංචියක් නැතිව කථාකිරීමට කට සමත්ය. අනවශ්ය වචන කටින් කොපමණ නම්
පිටවේද? දස අකුසල් වලින් හතරක්ම සිදුවන්නේ කටින්ය. හිත, කය, වචන යන
තුන්දොරින් වැදගත්ම තැන ලැඛෙන්නේ කටටය. කටින් කැරෙන යහපත් කථාවලට වඩා
අයහපත් කථා වැඩිය. කට රැක ගැනීම සඳහා අකුසල් හතරකින් මිදෙන්නට
බුදුන්වහන්සේ සිල්පද පවා පනවා ඇත්තේ කටේ ඇති කේලම් කීම වැනි මිනිසුන්
කොටවන කථා කීම, පරුෂ වචන නොහොත් හිස්වචන කථා කිරීම කටින් කැරෙන අශෝබන
ක්රියාවන්ය.
හොඳ දේවල්
රට වටකර වැට බැන්දත් කට වටකර වැටක් බැඳීම අපහසු බව ජනවහරෙහි එන කථාවකි.
මෙහි සඳහන්කළේ කටින් වැඩිපුර කැරෙන අයහපත් දේවල් ගැනය. කටින් කැරෙන හොඳ
දේවලූත් අපමණ ඇත. කෙනෙකුගේ යහපත ගැන කථා කිරීම, උපදෙස් ලබාදිය යුතු තැනක්
දුටුවිට ඒ සඳහා කථා කිරීම, කෙනකු සමග සුහදශීලීව කථා කිරීම ආදී කටින්
කළයුතු දෑ බොහෝය. එහෙත් කටින් වැඩිපුර කථා කැරෙන්නේ වැරදි පැත්තට බරවය.
මානෙල් සුවඳ මය
කුඩ මසු පිළීගඳ මය
දෙකට එම දිය
මය
හොඳට නරකට දෙකට කටමය
මේ කවියෙන් කියවෙන්නේ කටින් කැරෙන හොඳ නරක දෙක ගැනය. මානෙල් මල්
පිපෙන්නේත් පිළීගඳ වහනය වන මත්ස්යයන් සිටින්නෙත් එකම දියකය. එසේම හොඳටත්
නරකටත් දෙකටම කට මුල්වන බව මෙයින් කියැවේ.
මන්ත්රණ සභාව
මේ අතර කථා කිරීමේ සීමාවක් තිබිය යුතුය. කිවයුතුදේත් නොකිව යුතුදේත්
කියාගෙන යෑම කටේ පුරුද්දය. බොහෝ දෙනාට නිකම් කට පියාගෙන සිටීම අපහසු
දෙයකි. කොතෙකුත් කථා කරති. එයින් ඵලක් ඇති කථා ඇසෙන්නේ අඩුවෙන්ය. අපේ
පාර්ලිමේන්තුව නොහොත් මන්තරණ සභාව ඊට හොඳ නිදසුනකි. මන්ත්රණ යනු කථා
කිරීමයි. මන්ත්රී කියන්නේ කථා කරන තැනැත්තාටය. මන්ත්රී පාර්ලිමේන්තුවට
යවන්නේ නිකම් බලා ඉන්නට නොව කථා කරන්නටය. කථා කළ යුත්තේ කුමක් ගැනද? කථා
කළ යුත්තේ තමා තෝරායැවු ජනතාවගේ සුභසෙත සඳහාය. ඔවුන්ගේ අවශ්යතාවයන්
සපුරාදීමටය. එහෙත් අද එය අකුරට සිදුවේදැයි කාට කිව හැකිද? අනවශ්යදේ කථා
කරන මන්ත්රීවරුන් බොහෝදෙනා කරන්නේ මෙහි මුලින් සඳහන් කළ අකුසල් හතරට අයත්
දේවල්ය.
කටේ වටිනාකම ඇත්තේ කාටත් යහපතක් සිදුවනදේ කථා කිරීම උඩය. එසේ නැතිව කට තිබුණු පලියට කථා කිරීමෙන් නොවේ.
නින්දන්ති තුම්හි මාසීනං
නින්දන්ති බහු බාණීනං
යන ගාථාවෙන් කියැවෙන්නේද කථාව ගැනය. කථා නොකරම සිටින තැනැත්තාත් ඕනෑවට වඩා
කථාකරන තැනැත්තාත් යන දෙදෙනාම නුසුදුස්සෝය. ඒ නිසා කථාවේ සීමාවක් තිබිය
යුතුය. අද මන්ත්රීවරුන් අතර පමණක් නොව අප කා අතරත් නැත්තේද මෙයමය. පමණ
දැන කථාකිරීමත් කථා කළ යුත්තේ මොනවාද යන්න ගැන දැනගෙන කථාකිරීමත් කාටත්
ගුණදායකය.
කථා නොකළ යුතු දෑ
කථා නොකළ යුතු දේවල් නවයක් ගැන හිතෝපදේශය නමැති සංස්කෘතික කාව්යය ලිව් පඩවරයා සඳහන් කර ඇත. ඒ නවය මෙසේය.
1. වසස- කෙනෙකුගේ වයස ගැන අනවශ්ය තැනදී කථා කිරීම 2. ධනය - තමාට ඇති ධනය
ආදී ධනවත්කමේ මහන්තත්වය ගැන කථා කිරීම, 3. ගෙවල් දොරවල් තුළ සිදුවනදේවල්-
ගෙවල ඇතුලත සිදුවන්න දේවල් පිටතට ගෙනයාමට කථා නොකළ යුතුය. 4. රහස්- කා
අතරත් රහස් දේවල් ඇත. ඒවා හොඳවුවත් නරකවුවත් ප්රසිද්ධියේ කථා නොකළ යුතුය.
5. මෙවුන්දම් සේවනය- අඹු සැමියන් අතර පවත්වන ලිංගිකත්වය ගැන කථා කිරීම
6.බේත් හේත් ආදිය- තමාගේ අසනීප ආදිය අනුන්ට කියා එම අසනීපවලට පාවිච්චි කරන
ඛෙහෙත් ආදිය ගැන අනුන්ට කීම. 7. තපස-තමාගේ සිල්වත්බව තමා සිල්වතකුබව
අනුන්ට ඇගවීමට කථා කිරීම 8. දෙන දේවල්- තමා මෙතෙක් දෑ දන්දී ඇති බව හා
ඒවායේ වටිනාකම ආදිය ගැන කථා කිරීම 9. වැරදුනුතැන් තමන්ට වැරදුනු තැන් ආදිය
කියා පසුතැවිලි වීම ආදිය.
මෙකී නොකී සියලූම දේවල් ගැන කථාකිරීමේදී කවුරුත් සැලකිලිමත් විය යුතු බව
වටහා ගත යුතුය. කථා කළ යුත්තේ හැම විටම තමන්ටත් අනුන්ටත් වැඩක් ඇති දේවල්
ගැනය. කථාවෙන් කීවත් ක්රියාවෙන් නොසිදුවන දේවල් ගැන ගැමියන් අතර, "කථාව
දෝලාවෙන් ගමන පයින්” යන කියමන කයිවාරුගහන කාටත් හොඳ උපහාසයකි.
|
| |
|
|
